Qua 36 năm, quan điểm về người cao tuổi trên thế giới đã có bước phát triển quan trọng. Người cao tuổi không chỉ được nhìn nhận từ góc độ là đối tượng cần được chăm sóc, trợ giúp mà ngày càng được khẳng định là chủ thể có quyền, có năng lực, kinh nghiệm và nguồn lực đóng góp cho sự phát triển của xã hội.

Các nguyên tắc của Liên Hợp Quốc về người cao tuổi đã nhấn mạnh những giá trị cốt lõi như độc lập, tham gia, chăm sóc, tự hoàn thiện và phẩm giá. Đây là những định hướng có ý nghĩa lâu dài, góp phần chuyển biến nhận thức xã hội từ cách tiếp cận thiên về “chăm lo cho người cao tuổi” sang cách tiếp cận toàn diện hơn, đó là chăm sóc tốt người cao tuổi đồng thời phát huy đầy đủ vai trò, tiềm năng và kinh nghiệm của người cao tuổi.

Tinh thần đó phù hợp với truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: “Kính lão, trọng thọ”, coi trọng đạo lý gia đình, đề cao kinh nghiệm, uy tín và sự đóng góp của các thế hệ đi trước. Trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, người cao tuổi Việt Nam luôn là lực lượng có nhiều đóng góp quan trọng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Ngày Quốc tế Người cao tuổi – dấu mốc khẳng định vị trí, vai trò của người cao tuổi

Đối với Việt Nam, Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10 có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vị trí, vai trò và những đóng góp của người cao tuổi; đồng thời thúc đẩy thực hiện ngày càng tốt hơn chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về người cao tuổi.

Trong điều kiện Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh, công tác người cao tuổi đứng trước cả cơ hội và thách thức. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm đời sống vật chất, chăm sóc sức khỏe, trợ giúp xã hội mà còn phải xây dựng môi trường thuận lợi để người cao tuổi được sống vui, sống khỏe, sống có ích, được tôn trọng và tiếp tục phát huy khả năng, trí tuệ, kinh nghiệm của mình.

Vì vậy, tinh thần của Ngày Quốc tế Người cao tuổi cần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, thường xuyên và lâu dài, trong đó tập trung vào hai nhiệm vụ có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: chăm sóc người cao tuổi và phát huy vai trò người cao tuổi.

Tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội về công tác người cao tuổi

Công tác người cao tuổi là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, gia đình và toàn xã hội. Cần tiếp tục tuyên truyền sâu rộng để cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhận thức đầy đủ rằng chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi không chỉ là thực hiện chính sách an sinh xã hội mà còn là đầu tư cho nguồn lực xã hội, gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của gia đình, cộng đồng và dân tộc.

Mỗi gia đình cần quan tâm, chăm sóc, kính trọng người cao tuổi; mỗi cộng đồng cần tạo môi trường thân thiện, an toàn để người cao tuổi tham gia; các cấp chính quyền cần quan tâm bố trí nguồn lực và tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách đối với người cao tuổi.

Đổi mới, nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi

Chăm sóc người cao tuổi cần được thực hiện theo hướng toàn diện, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế. Bên cạnh chăm sóc sức khỏe, cần chú trọng đời sống tinh thần, dinh dưỡng, phòng bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn, hỗ trợ người cao tuổi cô đơn, người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi khuyết tật và những trường hợp cần trợ giúp đặc biệt.

Cùng với hệ thống chăm sóc tại cơ sở y tế, cần phát triển mạnh các mô hình chăm sóc người cao tuổi dựa vào gia đình và cộng đồng; nâng cao năng lực của đội ngũ cộng tác viên, tình nguyện viên; khuyến khích các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi phù hợp, chất lượng và nhân văn.

Chăm sóc và Phát huy vai trò người cao tuổi - nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài

Người cao tuổi là nguồn lực quý báu của đất nước. Với vốn sống, kinh nghiệm, uy tín và tri thức được tích lũy qua nhiều năm, người cao tuổi có thể tiếp tục đóng góp thiết thực vào xây dựng Đảng, chính quyền, hệ thống chính trị ở cơ sở; xây dựng đời sống văn hóa; giữ gìn an ninh, trật tự; hòa giải ở cộng đồng; bảo vệ môi trường; xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; giáo dục thế hệ trẻ và xây dựng gia đình hạnh phúc.

Do đó, cần tạo điều kiện để người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc, sống có ích, chủ động tham gia các hoạt động phù hợp với sức khỏe, khả năng và nguyện vọng. Phát huy vai trò người cao tuổi phải trở thành nội dung thường xuyên trong chương trình công tác của các cấp, các ngành và tổ chức Hội Người cao tuổi.

Xây dựng tổ chức Hội Người cao tuổi ngày càng vững mạnh

Trong sự nghiệp chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, Hội Người cao tuổi các cấp giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết hội viên; tham mưu, phối hợp thực hiện chính sách; tổ chức các hoạt động chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người cao tuổi.

Vì vậy, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Hội theo hướng thiết thực, hiệu quả, gần hội viên, sát cơ sở; nâng cao chất lượng tổ chức Hội, đội ngũ cán bộ Hội; phát triển hội viên; xây dựng các chi hội, tổ hội vững mạnh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số phù hợp với người cao tuổi.

Đặc biệt, cần quan tâm xây dựng và nhân rộng những mô hình hoạt động hiệu quả, thiết thực, như mô hình CLB Liên thế hệ tự giúp nhau, xây dựng “Chi hội Người cao tuổi hạnh phúc”…, tạo môi trường để người cao tuổi tham gia và hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động Hội.

Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi

Trong điều kiện nguồn lực ngân sách còn hạn chế, việc huy động các nguồn lực xã hội có ý nghĩa quan trọng. Cần đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, các nhà hảo tâm và cộng đồng cùng tham gia chăm sóc người cao tuổi.

Trong đó, cần tiếp tục vận động, xây dựng và sử dụng hiệu quả Quỹ Chăm sóc và Phát huy vai trò người cao tuổi, tạo thêm nguồn lực để triển khai các hoạt động thiết thực, hỗ trợ người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, phát triển các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng và tổ chức các hoạt động phát huy vai trò người cao tuổi.

Chủ động thích ứng với già hóa dân số

Già hóa dân số vừa là thành quả của phát triển kinh tế - xã hội, vừa đặt ra những yêu cầu mới đối với hệ thống an sinh xã hội, y tế, lao động, việc làm, nhà ở, giao thông, quy hoạch đô thị và tổ chức đời sống cộng đồng.

Vì vậy, công tác người cao tuổi cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và từng địa phương. Cần chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang chủ động thích ứng với già hóa dân số, chuẩn

Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Hóa Quỳ